Astım Nedir? Nedenleri, Belirtileri, Korunma Yolları ve Tedavisi

Vücutta yer alan bronşlar kişinin aldığı soluğun ve havanın akciğere iletilmesini sağlar. Farklı tetikleyiciler sebebiyle bronşların daralması ve kasılması, kişinin nefes alıp vermesini zorlaştırır. Özellikle alınan nefesin verilmesi konusunda bireyin sık sık kontrolü kaybettiği görülür. Zaman zaman tetikleyicilerin etkisiyle nöbetlerin oluşması ve kasılmaların meydana gelmesi astım hastalığını işaret etmektedir.

Kişi, astım hastalığına yakalandığında devamlı olmasa da aralıklarla problem yaşar, nefesini dilediği gibi alamaz. Yaşam kalitesini düşüren, kişinin devamlı tedirgin olmasına neden olan astım hastalığı; yalnızca bronş daralması değil ayrıca çevresinde bulunan zarın şişmesi nedeniyle de ortaya çıkmaktadır.

Bunun yanında mukus salgısının gereğinden fazla salgılanması da bronşlar için kasılmalara sebep olmaktadır. Bu kasılmalar, astım nöbetlerinin sıklaşması ve nefes darlığı sorununun ortaya çıkmasına sebep olmaktadır. Hırıltılı nefes alma, öksürme, alınan nefeste yetersizlik gibi sonuçlar yaratan astım; zamansız nöbetlere sebep olduğu için özellikle çocuklarda büyük risk taşımaktadır.

Astım Nedir?

Solunum yollarında meydana gelen enfeksiyonlar ve kasılmaların sebep olduğu hastalığa astım adı verilmektedir. Başka bir ifadeyle, solunumu sağlayan hava yollarında yani bronşlarda meydana gelen daralma ile oluşan akciğer hastalığıdır. Hırıltılı nefes alma, öksürme, göğüste ağrı ve sıkışma astımın temel belirtileri arasında yer almaktadır. Kısa süreli nöbetlerle kendini gösteren astım, zaman zaman tamamen geçmişçesine belirti vermez. Başka bir ifadeyle astım hastalığını tetikleyen unsurlar bulunmadığında çok ciddi sorunlar oluşturmaz. Toz, kapalı alan ya da korku nefes darlığını tetikleyerek kişinin astım nöbeti geçirmesine sebep olan temel unsurlardır. Soğuk algınlığından hafif bir alerjiye kadar pek çok neden astım hastalığını başlatabilmektedir. Bu nedenle çoğunluğu çocuklarda görülen astımın tüm ayrıntılarıyla öğrenilmesi ve buna göre önlem alınması gerekmektedir.

Astım Hastalığının Nedenleri Nelerdir?

Gerek çevresel faktörler gerekse kalıtım, astımın hastalığının nedenleridir. Ailesinde astım sorunu olan bireyler, astım hastalığına yakalanma riski taşıyan kişilerdir. Bu nedenle düzenli olarak kontrollerin yapılması önemlidir. Astımın nedenleri arasında öncelikli olarak alerjiler yer almaktadır. Kişinin alerji testlerini yaptırması, hassas olduğu ürünlerden uzak kalması bu nedenle önemlidir. Tozlar, evcil hayvan tüyleri, polen, sigara dumanı, böcekler ya da bazı çiçekler alerjiye sebep olan temel ürünlerdir. Astımının sebepleri arasında kabul edilen bir diğer madde ise rutubettir. Nem yani rutubet kişinin ortamda dilediği gibi nefes almasına engel olmaktadır.

Astım Nöbetini Tetikleyen Faktörler Nelerdir?

Astım hastası olan ancak hastalığı kontrol altında tutan bireyler, alerjileri olan ürünlere karşı gerekli önlemi almış olan kişilerdir. Nöbetlerin kendini tekrarlamaması için muhakkak atağı başlatan maddelerin bilinmesi gerekmektedir. Çoğunluğu çocuk olan astım hastaları, atağa sebep olan ürünü öğrendiklerinde buna göre tedbir alır ve ortamlarda dikkat ederler.

Kişiye göre değişkenlik gösterse de genel olarak astım nöbetini tetikleyen unsurlar; evcil hayvan tüyleri, sigara dumanı ve tebeşir tozudur. Bunların dışında aşırı sıkılmış parfüm, oda spreyleri, kömür kokusu da atağı başlatabilmektedir. Kişinin astım atağını harekete geçiren bir diğer unsur ise egzersiz yapmaktır. Dinlenme pozisyonunda dahi nefes almakta zorlanan kişi, egzersiz yaptığında nefes alış verişinde yetersizlik hissetmektedir.

Astım Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

Astımın belirtileri arasında en önemlisi, kişinin nefes alırken güçlük çekmesidir. Her alış verişinde zorlanma sesleri çıkaran birey, dışarıdan da rahatlıkla fark edilebilmektedir. Devamlı derin nefes almaya çalışan ancak aldığı az nefesi dahi vermekte güçlük çeken kişi, hırıltı ile karışık öksürük ortaya çıkarır. Özellikle gece yarısından sonra yatma pozisyonunda bulunan hasta astım belirtisini öksürükle ortaya koymaktadır. Sık ve kesik öksürükler, kişinin yeterince nefes alamadığının kanıtıdır. Bir diğer belirti ise sık sık nefes alma durumudur. Nefesinin yetmediğine inanan hasta, nefes alışlarını da verişlerini de hızlandırır.

Astım hastalığına henüz yeni yakalanmış bireylerde atak anında morarmalar görülmez. Kişinin nefes alışı ciddi manada zorsa bu durumda yavaş yavaş kızarma baş göstermeye başlayacaktır. Hastalık çok ağırlaştığında kişinin yüzünde morarmalar oluşur. Kaburgaların belirginleşmesi, bilhassa yanak ve boyun kısımlarının morarması ileri seviyede astım hastası olan kişilerin karşılaştığı bir sorundur.

Astım Hastalığından Korunma Yolları Nelerdir?

Astımı önlemenin ilk kuralı düzenli olarak temiz hava solumaktır. Tabi bahar ayında, tam çiçeklerin açtığı dönemde dikkatli olmalısınız. Aksi takdirde astım nöbeti geçirebilirsiniz. Bulunulan odanın sürekli havalandırılması bu noktada oldukça önemlidir. Özellikle uyuduğunuz odanın tozlu olmaması, nevresim takımlarınızın devamlı temiz kalması hastalığa engel olacaktır. Kişinin nevresim takımının aşırı koku içeren deterjanlarla yıkanmaması, odada nefes darlığına sebep olacak oda spreylerinin kullanılmaması gerekmektedir. Astım hastalığından korunmanın en temel yolu sigara kullanmamaktır. Sigara içilen ortamlarda bulunulmaması özellikle hamilelik sürecinde bu konuya ekstra özen gösterilmesi gerekmektedir.

Astım Hastalığının Tedavisi Nedir?

Astım hastalığı henüz ilk aşamasındaysa bu durumda ilaç tedavisi uygulanmaktadır. Kişinin ilaç tedavisi ile rahatlaması daha derin nefes alması amaçlanmaktadır. Astım tedavisinde ilaca rağmen ilerleme kaydedilirse bu durumda önleyiciler kullanılmaktadır. Hastaya ilaç dozları yükseltilerek verilir ve nefes darlığının önüne geçilmesi amaçlanır. Son aşamada ise yalnızca o anlık kurtarıcılar kullanılabilmektedir. Hastanın nöbetleri ağır olduğu için yalnızca birkaç dakikada nefes almasını sağlayan ve eski iyi haline dönmesine yardımcı olan sprey şeklindeki ilaçlar kullanılmaktadır.

Konu hakkında video

Sonuç

Bir solunum yolları hastalığı olan astım, gereken önlem alınmadığı takdirde sonu nefes darlığına ve hayat kaybına kadar gidebilir. Astım hastalığına neden olan ve nöbetleri tetikleyen birçok unsur bulunmaktadır.