Cudi Dağı Hakkında Bilgi; Özellikleri ve İslam’daki Yeri Nedir?

Ülkemiz genel olarak dağlık ve engebeli bir ülkedir. Birçok dağ fiziksel özellikleriyle ve coğrafi açıdan önemli olmaları ile ünlenirken Cudi Dağı daha çok İslami açıdan önemiyle bilinmektedir. Dini inanışlara göre büyük tufandan sonra Nuh’un Gemisi Cudi Dağı’nın üzerine oturmuştur. Şırnak’ta bulunan Cudi Dağının, Ağrı’da ya da Arabistan ülkesinde bir diğer Cudi Dağı’yla karıştırılmış olduğu ve aslen Nuh’un Gemisi’nin bu diğer dağlardan birinde olduğu yönünde de söylentiler bulunmaktadır.

Araştırmacılardan Layard ve King, dağın eteklerinde Asurlulara ait çivi yazısıyla yazılmış yazıtlar keşfetmişlerdir. Bunun yanında Kuran-ı Kerim’de de geminin Cudi Dağı’na oturduğu söylenmektedir.

Asıl problemse bahsedilen Cudi Dağı’nın hangi dağ olduğu ile ilgili kesinleşmeyen durumdur. Olayla ilgili kitaplardan bir tanesinde suların zaman içinde çekilmeye başladığı ve sular çekilince de geminin Cudi Dağı’na oturduğu şeklinde söylemler yer almıştır.

Cudi Dağı’nın Yeri ve Özellikleri

Ülkemizde yer alan Cudi Dağı ile ilgili fizyolojik bilgiler sınırlıdır. Dağın büyük tufanla ilişkilendirilmesinden dolayı fiziksel özellikleri geri planda kalmıştır. Cudi Dağı, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ne ait Şırnak ilinin Silopi ilçesinde yer almaktadır. 2,089 metrelik bir yüksekliğe sahiptir. Bölgenin genelindeki kurak iklim şartları Cudi Dağı’nda da geçerlidir. Ancak dağın 15000 ile 2000 metredeki alanlarında yağıştan dolayı çam ormanları ve meşe ormanları yer alır. Dağ, Türkiye-Irak sınırına 15 km mesafededir. Elipse benzer bir şekle sahiptir. Dağın üzerinde 2000 metreyi aşan 4 adet doruk noktası bilinmektedir. 2017 metre yüksekliğindeki tepe, Nuh Peygamber Ziyaret Tepesi olarak anılmıştır.

Cudi Dağı Hakkında Yapılmış Araştırmalar

İlk olarak Lavard ve King isimli araştırmacılar dağın eteklerinde Asurlulara ait çivi yazılı yazıtlar keşfetmiştir. Bunun ardından da Gertrude Bell isimli ve Çöl Kızı olarak bilinen bir ajan, Cudi Dağı’nı ziyaret etmiştir. Ardından da kendi yazdığı kitabında Nuh’un Gemisi’nden söz etmiştir. Ayrıca dağdan çeşitli görseller yayınlanmış ve gemiye benzer şekiller olduğu gösterilmiştir. Birçok alim ve keşifçi dağın ismi, bulunduğu yerin ismi ile ilgili söylemlerde bulunmuş ayrıca da Kuran tefsirlerinde araştırmalardan ve düşüncelerinden söz etmişlerdir.

Cudi Dağı’nın İslam’daki Yeri

İslami inanışlara göre büyük tufanın ardından Nuh’un Gemisi bu dağın üzerine yerleşmiştir. Aynı geminin Ağrı’da bulunduğu şeklinde söylentiler de bulunmaktadır ama Kuran’da geminin Cudi Dağı’na oturduğundan bahsedilmiştir. Sözü geçen ayet, Hud suresinde “Ey yeryüzü! Yut suyunu. Ey gök! Tut suyunu denildi. Su çekildi, iş bitirildi, Gemi de Cudi’ye oturdu ve Zalimler topluluğu Allah’ın rahmetinden uzak olsun denildi” biçiminde geçmektedir.

Yapılan Kuran tefsirlerinde Cudi Dağı’nın Musul’a yakın bir bölgede olduğundan söz edilmiştir. Sözü geçen dağ bugün Cizre sınırları içinde yer almaktadır. İl olarak Şırnak sınırlarındandır. Şırnak oldukça eski bir il ismidir ve anlamı da Şehr-i Nuh anlamına gelir. Hatta Cudi Dağı’nın eteklerinde Heştan Köyü yer almaktadır ve bu köyün de Nuh tarafından kurulduğuna inanılmaktadır. Nuh’un Gemisi’nde bulunan seksen kişiyi temsilen köye bu isim verildiği düşünülmektedir çünkü heştan kelime anlamı olarak seksenler anlamını karşılar.

İslam dini için bu kadar önemli olmasının nedeni muhtemelen Kuran-ı Kerim’de geçmesindendir. Ancak dağın hangi dağ olduğu yönünde birçok yorum bulunmaktadır. Üzerinde en çok konuşulan dağlar, Şırnak’taki Cudi Dağı ve Ağrı Dağıdır. Cudi Dağı ile ilgili söylemler çeşitli bilgilerle desteklenebildiğinden daha fazladır. Ayrıca Ağrı Dağı, yaşama elverişli olmayan şartlara sahiptir. Yani tufandan önce halkın burada yaşamasının imkânsız olduğu düşünülmektedir. Cudi Dağı ise yaşamak için oldukça uygun şartlara sahiptir. Birçok âlim de Cudi kelimesinin Cud kökeninden geldiğini ve bu kelimenin anlamının cömertlik olduğunu belirtmiş, Cudi Dağı söylemlerine destek vermişlerdir.