Nergis Nedir? Çeşitleri ve Özellikleri Nelerdir?

Nergis, çiçekler arasında en narin ve en güzel kokulu olanlardan biridir. Çok çabuk solan, sapları ve çiçekleri oldukça hassas olan bir bitki türüdür. Halk arasında fulya olarak da bilinmektedir. Bazı yörelerde ise aşk çiçeği olarak bilinmektedir. Soğanlı bitkiler familyasından olan nergis bitkisi, en az 20 cm ve en fazla 60 cm boylarında uzayabilen bir bitki türüdür.

Latince cins adı Narcissus‘tur. Bahar aylarına girilmesiyle birlikte güzel kokusu ve şık görünümü ile baharın geldiğini haber eden bitkiler arasındadır. Beyaz ve sarı renklerinin hâkim olduğu nergis çiçeği soğuklara karşı direnç gösterebilen bir bitkidir. Daha çok Akdeniz iklimlerinde yetişmeye elverişli olmaktadır. Tohumla yetiştirilir, aynı zamanda soğanların ayrılması tekniği ile de çoğaltılması mümkün olan bitkilerdir.

En çok İspanya ve Portekiz’de görülmesinden dolayı anavatanının Avrupa ülkelerinin olduğunu söylemek mümkündür. Kireçli ve gevşek olan toprak yapısı yetişmesi için elverişlidir. Uzun süre toprak altında kalmasından dolayı kuraktan çok fazla etkilenmezler. Nergis bitkisinin gelişiminde rüzgar çeşitlerinin önemi büyüktür. Poyraz nergisin gelişimini olumlu etkilerken, lodos rüzgarı tam aksine gelişimini olumsuz etkilemektedir.

Nergis Nedir?

Avrupa ülkelerinde yoğun olarak görülen nergis ülkemizde de Ege bölgesi ve Akdeniz kıyılarında doğal olarak yetişen bir bitkidir. Hoş kokulu çiçekleri ile yaklaşık 43 adet çeşidi bulunan bir bitkidir.

Her dalında birden fazla çiçek barındıran nergis bitkisi, bahar aylarında çiçek açması ile baharın geldiğini haber etmesi ile bilinir. Güneşte ve yarı gölge alanlarda elverişli bir şekilde yetişirler.

Bir müddet sonra çiçekleri solan nergis, bu dönemde dinlendirilmeye alınmalı ve dalları kesinlikle kesilmemelidir. Hatta bu dönemde de nergis sulanmaya devam edilmelidir.

Nergisin Çeşitleri Nelerdir?

Yaklaşık 43 çeşidi ile doğada doğal olarak bulunabilen ve süs bitkisi olarak da yetiştirilmeye uygun olan nergisin en bilinen çeşitleri arasında; yabani nergis, beyaz nergis, Çin nergisi, güz nergisi, fulya ve zerren çeşitleri yer almaktadır.

Nergis çeşitlerinin çiçekleri genellikle beyaz ya da sarı renklerinden oluşur. Beyaz ya da sarı çiçeklerinin ortasında bulunan taç, nergisin yapı olarak diğer çiçeklerden farklı olmasına neden olmaktadır.

Saksıda yetişmesi de mümkün olan nergis çiçeğinin, güneş alan yerlerde tutulması gerekirken, yarı gölgelik yerlerde de yetiştirilmelidir. Özellikle çiçek açmaya başladığı dönemlerde direkt olarak güneş ışığına maruz bırakmamak, açan çiçeklerin daha geç solmasını sağlar.

Nergisin Özellikleri Nelerdir?

Mart ayının başlarında çiçek açmaya başlamasıyla baharın müjdecisi niteliğinde olan nergis çiçeği, pek çok Avrupa ülkesi başta olmak üzere, ülkemizde de yaygın bir şekilde yetiştirilen süs bitkileri arasındadır.

Soğanlı yapıda bir bitki olmasından dolayı, bakımı çok fazla özen gerektiren bir bitki olmasa da, yetiştirilmesi konusunda bilinmesi gereken detaylar muhakkak vardır. Örneğin bir nergis çiçeğiniz varsa onu direkt güneş ışığına maruz bırakmak yerine, dolaylı olarak bu ışığı almasını sağlamalısınız.

Ancak yavrulama özelliğine sahip olan nergis bitkilerinin dinlendirme süreleri 2 ya da 3 yıla çıkarılabilir. Dikim zamanı Ağustos ayından başlayarak Ekim ayına kadar sürmektedir. Hoş kokusu ve şık görünümü ile pek çok kişinin gönlünü fethetmeyi başaran nergis çiçeği aynı zamanda sağlık için de tam bir şifa kaynağı niteliğindedir.

Nergis Çiçeği Nasıl Yetiştirilir?

Bu çiçeği üretmenin iki yolu vardır. Birincisi herkesin bildiği soğanları ayırma yöntemi, diğeri ise tohumla üretimdir. Büyüyen soğanlar dip kısımlardan 4-5 tane yavru soğan oluştururlar. Bunlardan bazılarını veya hepsini ana kökten ayırarak başka bir saksıya ekebilirsiniz.

Temmuz ve Ağustos aylarında toprak üstü kısımları kuruyan soğanlar kökleri incitmeden sökülür. Daha sonra yavru soğanlar birbirinden ayrılır. Hafif nemli olan toprağa bir çukur açılır. Eğer büyük bir alana ve çok sayıda ekilecekse dikilecek noktalar arasında 15-20 cm arasında boşluk bırakılmalıdır.

Haftada 3-4 defa sulanması gereken nergis nemli toprağı sever fakat bu nem oranı belli belirsiz olmalıdır. Aksi halde soğanlarında çürüme olacaktır.

Mart ayının ortasında çiçek açtığı için baharın geldiğinin habercisi olarak nitelendirilir. Ancak bazıları bahar gelmeden de açabilir. Hasat edilen çiçekler toplandıktan sonra mutlaka su dolu olan bir kap içerisine konmalıdır. Yoksa çok kısa bir süre içerisinde solup gidecektir Bu nedenle çiçekçilerde hep su dolu olan vazoların içinde muhafaza edildiğini görürüz.

Nergis Çiçeğinin Bakımı Nasıldır?

Mart aylarında çiçek açan nergis bahar aylarının geldiğinin müjdeler. Kırlarda, bahçelerde ve seralarda yetişen çiçek büyüleyici kokusu ve zarif görüntüsü ile kendine hayran bırakır. Soğanlı bir çiçektir ve ekim zamanı Ağustos ayından başlayıp Kasım’a kadar devam etmektedir.

Toprak bakımından suyu iyi süzdüren, drenajı yüksek toprakları sevmektedir. Nemli, kumlu, killi ve organik madde açısından zengin topraklarda daha sağlıklı yetişmektedir.

Suyu seven bitkiyi haftada 3-4 defa sulamak yeterlidir. Sıcak yaz aylarında daha sık sulanması ve toprağın nemsiz bırakılmaması önerilmektedir.

Lodos rüzgarı nergis çiçeklerinin gelişimi için faydalıdır. Bunun tam aksi şekilde poyraz rüzgarı gelişimini olumsuz etkilemektedir. Eğer saksıda veya bahçenizde yetiştiriyorsanız toprağa gübre verilerek mineral açısından yetersiz kalmaması sağlanmalıdır.

Güneş ışığını seven çiçeği dolaylı ışık alan bir yere koyarsanız daha sağlıklı olmasını sağlayabilirsiniz. Yaprakları yeşil olduğu sürece gün ışığından faydalanması sağlanmalıdır.

Yapraklarını kendiliğinden yenileyen çiçeğe bu konuda müdahale edilmemelidir. Aksi halde soğanlarına zarar vermiş olursunuz. Soğanları zarar görmeyen çiçek, zamanı geldiğinde yeniden açacaktır.

Nergisin Faydaları Nelerdir?

Vücudu hastalıklardan ve zararlı maddelerden tam anlamıyla temizleyici etkisine sahip olan nergis, geniz tıkanıklığına birebirdir. Cüzzam gibi çeşitli deri hastalıkları için şifa kaynağı bir bitki türüdür. Kurutulduktan sonra haşlanıp suyu içildiğinde vücuttaki toksinlerin atılmasını sağlar.

Ayrıca soğuk algınlığı ve nezlenin doğal tedavisi için kullanılmalıdır. Çeşitli nedenlerden dolayı baş ağrısı meydana geldiğinde nergis bitkisinden faydalanılması, baş ağrısının tedavi edilmesini sağlar. Kabızlık sorunu olanlar için oldukça faydalı olan nergis çiçeği, fazla kullanıldığında ishale yol açabilir.

Çiçeği kadar soğan kısmı da faydalı olan nergisin soğanından elde edilen lapanın yaraları hızla iyileştirici etkisi vardır. Nergis bitkisi ayrıca kusulması gereken durumlarda doğal kusturucu olarak kullanılmaktadır.

Nergis Çiçeğinin Tarihçesi ve Hikayesi

Bu güzel bitkinin genel olarak özelliklerinden, bakımı ve yetiştiriciliğinden bahsettikten sonra, kısaca hikayesini de sizlerle paylaşmak istiyoruz.

Dünyadaki en popüler çiçeklerden biri olan nergis, adını yakışıklılığı ile dillere destan Narkissos isimli birinden almıştır. Efsaneye göre bu Narkissos adındaki genç adam, dünyanın en yakışıklı erkeğiydi.

Yaşadığı bölgedeki tüm kızların, hatta perilerin bile ona aşık olduğu rivayet edilir. Fakat Narkissos ona aşık olan hiçbir kadının duygularına karşılık vermez. Ondan yüz bulamayan periler bu kez çözümü Tanrı Zeus’a yalvarmakta bulur. Periler Zeus’tan Narkissos’u cezalandırmasını ister ve bu dilekleri kabul olur.

Narkissos, bir gün su içmek için göle gittiğinden kendini suda görür ve hikaye odur ki, kendisine aşık olur. Kendine hayran hayran bakarken, bu güzellik karşısında daha fazla dayanamaz ve suya düşerek boğulur.

Narkissos’un yaşadığı yer İzmir’e bağlı bir ilçe olan Karaburun civarıdır. Bu nedenle nergisin anavatanı da buralar kabul edilmektedir. Psikolojide kendini beğenme dürtüsüne verilen isim olan narsisizmin de Narkissos’dan geldiği söylenmektedir.

Konu hakkında video

Sonuç

Dünyanın en yaygın ve sevilen çiçekleri arasında yer alan nergis, miss gibi kokusuyla kendine hayran bırakan, narin bitkilerdir. Toplandığı an su dolu bir kaba konarak solması önlenmelidir.