Şaşılık Nedir? Nedenleri, Belirtileri, Korunma Yolları ve Tedavisi

Şaşılık gözlerin paralelliğinin bozulduğu ve farklı yönlere baktığı bir görme kusurudur. Tüm göz kusurlarında olduğu gibi şaşılığın oluşmasına da yol açan birçok sebep vardır. Şaşılıkta gözlerdeki kasların görevini yerine getirememesi sebebiyle kayma olmaktadır. Bu kayma sadece bir gözde olabildiği gibi iki gözde birden de olabilmektedir. Ayrıca gözlerdeki kayma şaşılığın sebebine göre sürekli de olabilir, nadiren de görülebilir.

Aileden, doğuştan veya hastalık, kaza gibi olaylar neticesinde sonradan oluşabilen şaşılıkta farklı tedavi seçenekleri de bulunmaktadır. Tıpkı diğer hastalıklarda olduğu gibi şaşılık tedavisinde de erken tanı çok önemlidir. Göz muayenesi geç kalınan çocuklarda şaşılık gibi estetik problemlerin yanı sıra, ilerleyen zamanlarda görme bozuklukları da ortaya çıkabilmektedir.

Şaşılık elbette önlenemeyen bir durumdur, Doğuştan olan şaşılık dışında bir de bazı hastalıkların sebep olduğu şaşılık vakalarını görmek mümkündür. Örneğin ateşli bir hastalık geçirmek veya kafa travması gibi çok ciddi durumlar yaşamak, gözlerde felce sebep olabileceği için şaşılık probleminin doğması olasılıklar içerisinde yer almaktadır. Genel olarak bir göz kayması diye nitelenen şaşılık hakkında bilmeniz gereken her şey aşağıda anlatılmıştır.

Şaşılık Nedir?

Şaşılık ameliyatla düzeltilebilen bir göz kusurudur. Şaşılıkta gözlerin paralelliği bozuktur, önlenemeyen bir göz kayması söz konusudur. Gözlerden biri aşağı bakarken diğer yukarı, biri içe bakarken diğeri dışa veya başka yöne bakabilmektedir. Bu durum sürekli de olabilir, gözün bakış açısına göre zaman zaman da ortaya çıkabilir. Şaşılığın kadın ve erkeklerde dağılım oranı eşit olmakla birlikte, genel olarak çocuklarda daha fazla görülmektedir. Ancak bebeklerin ilk 3 aylık döneminde olan göz kaymaları normaldir.

Şaşılığın Nedenleri (Sebepleri) Nelerdir?

Şaşılığa sebep olan birçok faktör bulunmaktadır. Gözlerimizin dış kısmında gözün hareketini sağlayan 6 tane kas vardır. Bu kasların herhangi bir nedenle zarar görmesi veya işlevini yerine getirememesi sonucu gözlerde kayma dolayısıyla da şaşılık denen göz kusuru ortaya çıkmaktadır.

Vücudumuzdaki diğer hareketlerde olduğu gibi göz hareketlerinin de kontrol merkezi beyindir. Geçirilmiş bir ateşli hastalık, kaza, kafa travması, şeker hastalığı gibi durumlarda göze giden sinirlerde felç olabilir. Sinirlerde oluşan tahribat sonucu gözün etrafındaki kaslar da görevini yapamaz ve kontrolsüz bir kayma ortaya çıkmaktadır. Bunun yanında genetik yatkınlık, hamilelik esnasında annenin sağlık durumu, doğum sırasında yaşanan problemler ve çocuğun gelişimi de şaşılığın oluşmasında etken olan diğer faktörlerdir.

Şaşılığın Belirtileri Nelerdir?

Tanımında da belirttiğimiz gibi şaşılığın ilk belirtileri gözlerde kayma, düzgün bakamama, aynı noktaya odaklanamama durumudur. Bunun yanında gözlerde ağrı, yaşarma, bulanık görme, üç boyutlu görmenin azalması ve çift görme gibi durumlar şaşılığın belirtileri arasındadır. Bazı durumlarda da kişi daha net görebilmek için başını bir yana doğru tamamen eğerek bakar. Bu da şaşılığın olduğunu gösteren diğer bir durumdur.

Şaşılık Nasıl Önlenir?

Şaşılık aslında önlenemeyen bir sağlık sorunudur. Doğuştan ve sonradan meydana gelen şaşılığın elbette oluşma sebepleri farklılık göstermektedir. Doğuştan olan şaşılığı önleme konusunda herhangi bir şey yapılamaz. Sadece annelerin hamilelik süresince diğer tüm hastalıklardan da korunmak amacıyla, düzenli beslenmeleri ve kendilerini tüm kötü alışkanlıklardan uzaklaştırmaları önerilir. Sonradan meydana gelen şaşılık ise az önce de bahsettiğimiz gibi farklı birtakım hastalıklar neticesinde veya ciddi bir kaza sonucunda ortaya çıkabilir. Bunun için de kendimizi olabildiğince hastalıklardan korumalı ve sağlığımıza dikkat etmeliyiz.

Şaşılığın Tedavisi Nedir?

Öncelikle bebeklik döneminde olan göz kaymalarının yanıltıcı olduğunu söylememizde fayda var. Eğer sürekli aynı gözde bir kayma söz konusuysa ve bebek 4-5 aylık olmasına rağmen hala devam ediyorsa bir göz muayenesi yaptırmak gerekmektedir.

Nasıl ki şaşılığın birçok sebebi varsa, tedavisi de kişiden kişiye ve oluşum nedenine göre farklılık göstermektedir. Öncelikle şaşılığa sebep olan ana etken bulunmalı, ona göre bir tedavi yöntemi uygulanmalıdır.

Genel olarak cerrahi müdahalenin tercih edildiği şaşılık tedavisinde başlıca yöntemler şunlardır;

• Gözlük Kullanma: Bazı şaşılık türleri herhangi bir göz bozukluğuna bağlı olarak ortaya çıkar. Böyle durumlarda düzenli gözlük kullanımı ile sorun ortadan tamamen kaldırılabilmektedir.
• Ortoptik Tedavi: Bu tedavi yönteminde şaşılığın türüne göre güçlendirici veya gevşetici kas egzersizleri uygulanır. Göz kasları arasında denge kurulur, görme artırılır, gözdeki yan bakış ve gölgelenme gibi sorunlar ortadan kaldırılır. Üç boyutlu ve eş zamanlı görme yeniden kazandırılır.
• Gözleri Kapama Tedavisi: Hastanın gözünde tembellik olması durumunda tercih edilen bir uygulamadır.
• Cerrahi Uygulama: Cerrahi uygulama, diğer tüm ameliyatlarda olduğu gibi kanama, enfeksiyon gibi sorunların oluşma ihtimaline rağmen en çok tercih edilen tedavi yöntemidir. Yukarıda saydığımız tedavi seçeneklerinin olumlu sonuç vermemesi durumunda cerrahi müdahaleye başvurulur. Ameliyat ile göz kasları belirgin bir hale getirilir. Göz küresi yerinden çıkarılmadan kasların göze yapışma yerleri değiştirilebilir. Erişkinlerde lokal anestezi tercih edilirken çocuklarda genel anestezi yapılmaktadır. Genel olarak hasta ameliyattan birkaç gün sonra normal hayatına dönebilmektedir.
• Botox Uygulaması: Botulinum toksini yani botox, ameliyat sonrası tam düzelme sağlanmamış hastalarda, felce bağlı oluşan ani kayma ve göz bozukluklarında uygulanır.

Konu hakkında video

Sonuç

İnsanoğlunun tanışmak zorunda olduğu hastalıkların sayısını ve çeşidini bilmek çok zor. Bu hastalıklardan biri de şaşılık! Daha doğrusu bir sağlık sorunu olan şaşılık, göz bebeklerinin kayması anlamına geliyor.