Kinoa Nedir? Nasıl Kullanılır? Faydaları ve Yan Etkileri Nelerdir?

Görüntüsü ile tahılı andıran ancak tam anlamıyla tahıl kategorisine gitmeyen kinoa, keşfi asırlar öncesine dayanan bitkilerden biridir. Uzun ömürlü olmasından dolayı Güney Amerika halkının belli bir süre en önemli gıdalarından biri olmuş ancak sonraları içeriğinin değeri fark edilince pek çok ülkede yaygın bir şekilde kullanılmaya başlanmıştır.

2013 yılında uzaya giden astronotların başlıca besin maddesinin kinoa olmasından dolayı, 2013 yılı “Kinoa Yılı” olarak belirlenmiştir. Ülkemizde yararları ve kullanım şekli çok fazla bilinmeyen kinoa, faydalarının şimdilerde keşfedilmeye başlaması ile pek çok Türk yemeğinde kullanılmaya başlanmıştır.

Ispanak ve pancar bitkilerine ait bir bitki olarak ılıman iklimleri seven bir yapısı vardır. Bu sebeple çok sıcak ya da soğuk havalara karşı dayanıksızdır. Kinoa, tam bir protein deposu olmakla birlikte, insan vücudu için oldukça faydalı olan vitamin ve mineralleri de içinde barındırmaktadır.

Kinoa Nedir?

Kulanım şekli ve lezzeti ile tahıla benzeyen kinoa, geçtiğimiz yıllarda astronotların ana besin maddesi olarak ün kazanmış bir bitkidir. Aslında kullanımı asırlar öncesine dayanmasına karşın değerinin son yıllarda anlam kazanması ile kinoa bitkisinin adı pek çok yemek tarifinde geçer olmuştur.

Otsu bir yapısı olmasından dolayı kendiliğinden yetişme özelliği gösterir. Ispanakgiller familyasına aittir. Aynı zamanda verimi oldukça bereketlidir. Büyüme aşamasında salkım salkım çiçek açan görüntüsü bir süre sonra küçük tohumlara dönüşür. Kinoa bitkisinin besin olarak yenen kısmı da elde edilen bu küçük tohumlardır. Boyu yaklaşık 2 metreye kadar ulaşabilen kinoa bitkisi en çok dağlık yerlerde görülmektedir.

Kinoanın Besin Değerleri

Yüksek kalorili, oldukça besleyici ve zengin besin içeriğine sahip olan kinoanın 100 gramında;

• 2 g Yağ
• 4,4 g Protein
• 7 g Karbonhidrat
• 7 g Lif
• 0 g Kolesterol
• 47 g Kalsiyum
• 7,0 mg Sodyum
• 173 mg Potasyum
• 4,6 g Demir
• 5 g A Vitamini bulunmaktadır.

Kinoa Nasıl Kullanılır?

Günümüzde insanların tahıl grubunda faydalandıkları bulgur ve pirincin yanı sıra bu kategoriye girmeye aday olan kinoa bitkisi de, pek çok özelliği ile faydalı bir bitkidir. Yetişme aşamasında bitki görünümlü olan ancak elde edilen tohumları ile tahılı andıran kinoa, sağlıklı ve besleyici özellikleri ile beslenme düzenleri içinde yerini almaya başlamıştır. Kullanım şekli de tercihe göre pirinç ve bulgur yerine rahatlıkla tüketilebilir özelliktedir.

Üstelik pirinç ve bulgurdan daha hafif ve besleyici özellikte olması, kinoanın daha üstün bir tahıl konumunda olmasına neden olmaktadır. Pişme süresinin kısa olması çeşitli salata ve çorba tariflerinde de kinoanın yer bulmasına neden olmaktadır. Çok keskin olmayan tadı ve kokusu sayesinde istenilen her türlü yemekte başlıca gıda maddesi ya da yardımcı tahıl olarak kullanılabilir.

Kinoanın Faydaları Nelerdir?

Amino asitler bakımından oldukça zengin içeriğe sahip olan kinoa bu özelliği sayesinde insan sağlığı için bulunmaz bir nimet değeri taşımaktadır. Besleyiciliğinin çok yüksek olmasından dolayı özellikle vetejeryanların sıklıkla tercih ettiği bir yiyecektir. A, B, C, D, E ve K vitaminleri içerir. Çölyak hastaları için zararlı olan gluteni içermemesinden dolayı, bu hastaların beslenme düzeni için önerilen besinler arasındadır.

Kalorisinin yüksek olmasına karşın yüksek oranda lif ve protein içermesinden dolayı kilo kontrolünü sağlamak isteyenlerin beslenme listelerinde yer almaktadır. Ayrıca kolesterol ve şeker gibi hastalıkların da kontrol altında tutulması için kinoanın sıkça tüketilmesi uzmanlar tarafından önerilmektedir. Kinoa kalp-damar sağlığını korur, kansere karşı önleyicidir, antioksidandır, kemikleri güçlendirir, kansızlığı giderir, yaşlanmayı geciktirir, anne sütünü artırır ve kabızlık sorununu çözer.

Kinoanın Yan Etkileri Nelerdir?

Sadece faydaları ile gündeme gelen kinoanın bilinen bir yan etkisi yoktur. Ancak fazla tüketilen her besin gibi insan vücudunda farklı yan etkilere sebebiyet verme ihtimalinden dolayı aşırı tüketmemeye özen göstermek gerekir.

Ayrıca çiğ olan kinoa kalori bakımından oldukça zengindir ve kilo sorunu olanların da kinoayı pişirdikten sonra tüketmeleri önerilir. Tavsiye edilen kullanım şeklinde, kabuklarının bol suda ovulmasına özenle dikkat etmek gerekmektedir. Bu tavsiye kinoa kabuklarının oluşturabileceği zehir etkisini yok etmek içindir.

Kinoa Diyeti Nedir? Nasıl Yapılır?

Özellikle kadınlar, fazlalıklarından şikayet ederek aynadaki yansımasından hoşnut olmazlar. Çünkü hep daha fit bir vücuda sahip olmayı düşlerler. Bu nedenle dönem dönem yeni diyet arayışına girerler. Mucizevi etkilere sahip; rutin beslenme düzenini değiştirmeden, fast foodlardan, kızartmalardan, tatlılardan ve hazır gıdalardan uzak durmadan zayıflamayı sağlayan bir ürünün hayalini kurarlar.

Fakat unutulmamalıdır ki her tercih bir vazgeçiştir. Dolayısıyla zayıflamak istiyorsanız bunun için biraz emek vermeniz gereklidir. İlk paragrafta da bahsettiğimiz gibi kinoa da sizi zayıflatacak olan olağanüstü bir gıda değildir. Sadece zayıflamaya yardımcı bir üründür. Yani kinoa diyetini yaparak ideal kilonuza kavuşmak istiyorsanız, tüm diyet programlarında da olduğu gibi biraz sabırlı olmanız ve çaba sarf etmeniz gerekmektedir.

Son yılların trend diyeti olan kinoa diyeti, adını özelikle Amerika’da kullanıldıktan sonra popülerliği artan kinoa tahılından almıştır. Bu rejimin ne derece sağlıklı ne derece zararlı olduğu ise tartışmaya açık bir konudur. Çünkü tek tip beslenme prensibine dayanmaktadır. Ayrıca monotip bir beslenme düzeni sürdürülebilir olmayacağı gibi vücutta bazı mineral ve vitamin eksikliklerine de yol açabilir.

3 gün gibi kısa bir sürede elbette ki metabolizma, yaş, cinsiyet gibi faktörlerin de etkisiyle yaklaşık 4 kilo zayıflatıyor olması diyeti cazip kılan önemli bir etkendir. Ayrıca tatlılardan tuzlulara bireyin zevkine göre birçok gıda ile yakışan bu tahıl çeşitli lezzet alternatifleri sunduğu için birçok diyet listesinin de başlıca gıdalarındandır.

Kinoa Diyeti Nasıl Yapılır?

Rejim yapanlara, tahıl grubunda yer alan gıdaları tüketmedikleri ya da sınırlandırdıkları için kinoa kullanmaları tavsiye edilir. Fakat bu gıda kalorisi düşük bir besin maddesi değildir. Aksine; uzun süre tok tutma özelliğine sahip olan ve tüketilirken dikkat edilmesi gereken yüksek kalorili bir tahıldır. Çeşitli kullanım alternatifleri sunan kinoa, piştiğinde ise daha düşük kaloriye sahip olmaktadır.

Kullanmadan önce yaklaşık 25-30 dakika suda bekletilmeli ve bol su ile güzelce yıkanmalıdır. Çünkü sapoin kaplı olduğundan dolayı midede deformasyon meydana getirebilir. Özellikle sıkı egzersiz ve rejim yapanlar, kas kaybına engel olmaması için yüksek oranda protein tüketimine özen göstermelidir. Mevcut protein kaynaklarının yerine tercih edilebilecek olan kinoa ise süt ve süt ürünleri kadar protein içerdiği için öğünlerinizi zenginleştiren, ölçülü bir biçimde rahatlıkla kullanabileceğiniz bir besindir.

Kahvaltılarda; omletlerin, haşlanmış sebzelerin içine katılabilmekle beraber meyvelerle, kuru yemişlerle isteğe bağlı yoğurt, bal, tarçın veya hafif zencefil karışımı ile size güne enerjik ve zinde başlamanız için bir seçim sunar.

Ara öğünlerinizde; kendinizi biraz şımartmak ve ödüllendirmek adına kinoalı puding yapabilir, yaratıcılığınızı konuşturabileceğiniz lezzetli smoothie hazırlayabilirsiniz. Sevdiğiniz yeşilliklerden oluşan doyurucu bir salataya ya da meyveli yoğurdun içine katarak tüketebilirsiniz. Yine isteğinize bağlı olarak tarçın veya pul biber eşliğinde sade yoğurda da ilave ederek de kullanabilirsiniz.

Öğlen ve akşam yemeklerinizde; salatalarda kullanabilir, sebzelerin, et ve balıkların yanında tercih edebilir hatta pilav yerine de tüketebilirsiniz. Üstelik canınız burger istediğinde kendinize; lezzetli olduğu kadar sağlıklı olan, etin yerini kinoanın aldığı bir menü hazırlayabilirsiniz.

Fırında kinoalı tavuk yapabilirsiniz. Un haline getirerek türlü hamur işlerinde kullanabilirsiniz. Tüm bunların dışında; çorba, haşlama ya da damak zevkinize göre yasak olmayan besin grupları ile çeşitli tarifler oluşturabilirsiniz.

Kinoa Diyeti Örnek Listesi

Bu bölümde, örnek teşkil etmesi için hazırlanan üç günlük bir diyet programını sizlerle paylaşacağız. Lakin; listeyi uygulamadan önce uzmanınıza danışarak kendinize daha uygun bir beslenme düzeni oluşturarak da işe başlayabilirsiniz.

Birinci Gün

• İlk güne menünüze renk, size sağlık katacak olan çilek ile başlayacaksınız. Öncelikle çileğin zayıflatıcı etkisine kısaca değinelim. Bu meyve; iştahı azaltarak kan şekerinin kontrol altında tutulmasını sağlayan fenolik antioksidanlar içermektedir. Ayrıca bu özelliğinden dolayı metabolizmanın da hızlanmasında büyük rol oynamaktadır.
• Sabah, öğlen ve akşam olmak üzere; 7 tane çileği, yaklaşık 3 çorba kaşığı kadar haşlanmış olan kinoa ile karıştırarak tüketmelisiniz. Dilerseniz hazırladığınız karışımınıza, tatlı isteğinizi de baskılayacak olan tarçında ekleyebilirsiniz.

Ara Öğün

• 1 tane greyfurt ya da salatalık tüketebilir ve taze demlenmiş bir bitki çayı içebilirsiniz.

İkinci Gün

• Güne 1 adet haşlanmış yumurta ile başlamalısınız.
• Ara öğünde, sindirim sisteminizi desteklemek ve metabolizmanızı çalıştırmak için 1 tane greyfurt tercih edebilirsiniz.
• Öğlen yemeğinizde tıpkı kahvaltınız gibi 1 tane yumurta yemelisiniz.
• İkinci ara öğününüzde ise 1 adet greyfurt daha tüketmelisiniz.
• Günün son öğünü olan akşam yemeğinizde de tekrar haşlanmış bir yumurta yemelisiniz.

Üçüncü Gün

• Kahvaltınızda, size protein kaynağı olacak 3 tane mantarı ızgaralayarak tüketmelisiniz.
• Öğlen yemeğinizde; 80 gram et, tavuk, hindi veya balık etini herhangi bir yağ ve sos ilavesiz olarak, damak zevkinize göre haşlayabilir ya da buğulandırabilirsiniz.
• Akşam yemeğinizde ise; öğlen için önerilen herhangi bir gıdayı seçebilirsiniz.

Kinoa Diyetinin Faydaları Nelerdir?

Kinoanın faydaları kısmında değinilen maddelere ek olarak birkaç yararından daha bahsedeceğiz.

• Lifli yapısı sayesinde uzun süre tokluk sağlayarak, zayıflamaya ve kilo kontrolünün sağlanmasına büyük katkı sunar.
• İçerdiği B2 (Ribofilavin) sayesinde vücudun enerji ihtiyacını karşılar.
• Magnezyum açısından zengin bir kaynak olduğundan dolayı diyet sırasında vücutta bu tür bir eksikliğin meydana gelmesini engeller.
• Tansiyona iyi gelir.
• Vejetaryen bireylerin rahatlıkla tüketebileceği bir gıdadır. Bu tarz beslenen kişilerin protein, karbonhidrat, mineral ve vitamin ihtiyaçlarının karşılanmasını sağlar.
• Hücrelere oksijen taşınmasını sağlar.
• Vücutta oluşabilecek ödemin giderilmesine olanak tanır.
• Sancılı adet sürecinin daha rahat geçirilmesini sağlar.

Kinoa Diyetinin Zararları Nelerdir?

Kinoanın yan etkileri kısmında da değinildiği gibi, yapılan çalışmalar sonucunda bu tahılın bir yan etkisi olmadığı ortaya çıkmıştır. Fakat sapoin kaplı olduğu için kullanılmadan önce iyice yıkanmaması durumunda mide hasarına yol açabileceği unutulmamalıdır. Ayrıca tüketim miktarının aşılması durumunda kilo aldırıcı etkisi göz ardı edilmemelidir.

Tüm bunlara ek olarak, diyet uygulanırken uzun bir süre monotip beslenme sonucu vücutta bazı eksiklikler meydana gelebilir. Bunun sonucu olarak, beyniniz yeni beslenme düzeninizden sıkılarak eski alışkanlıklarınıza dönmeniz için size aldatıcı oyunlar oynayabilir.

Konu hakkında video

Sonuç

Kinoa oldukça besleyici ve tok tutan bir gıdadır. Bu yüzden son yıllarda zayıflamak isteyen kişilerin en çok tercih ettiği tahıllar arasında yerini almıştır. Kinoa diyeti ile ideal kilonuza kavuşmanız mümkündür.